Przedsięwzięcia innowacyjne mogą otrzymać dofinansowanie z wielu źródeł, ale najważniejsze są fundusze strukturalne. Perspektywa finansowa 2007-2013 jest niezwykle zachęcająca do podejmowania tego typu działań. O wsparcie mogą ubiegać się m.in.:
- inwestycje charakteryzujące się bardzo wysokim stopniem innowacyjności,
- komercjalizacja nowych technologii,
- rozbudowa działów badawczo-rozwojowych w firmach,
- inwestycje w technologie ICT,
- rozbudowa i modernizacja potencjału technicznego i technologicznego.
Powyższe działania powinny doprowadzić do powstania nowego lub zasadniczo zmienionych produktów i usług.
Wszelkie projekty powinny mieć na celu budowanie przewagi konkurencyjnej opartej na wiedzy i innowacjach. Innowacyjność przestała być jedynie słowem kluczem, a stała się celem samym w sobie.
Nie każde działanie inwestycyjne jest jednak projektem innowacyjnym. Dlatego właściwe zrozumienie sensu innowacyjności w głównej mierze determinuje możliwość ubiegania się o dotacje unijne i skuteczność w procesie aplikacyjnym.
INNOWACYJNOŚĆ to wdrożenie nowości do praktyki gospodarczej: nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do produktu (towaru lub usługi), procesu, marketingu lub organizacji. Innowacyjne rozwiązanie może być wynikiem własnej działalności B+R przedsiębiorstwa, współpracy z innymi przedsiębiorstwami z instytucjami lub może być wynikiem zakupu wiedzy w postaci niematerialnej lub materialnej.
Przedsiębiorstwem innowacyjnym jest takie przedsiębiorstwo, w którym w przyjętym okresie obserwacji dokonano innowacji. Zgodnie z powyższą definicją, nie jest przedsiębiorstwem innowacyjnym takie, które dysponuje pewną wysoką technologią i sprzedaje ją innym przedsiębiorstwom, ale nie rozwija jej.
Istotą innowacyjności jest więc wdrożenie do praktyki gospodarczej nowości w jak najszerszej skali (przedsiębiorstwa, regionu, kraju, globu). I to nie tylko novum w sensie produktu, czy technologii produkcji, choć te są najczęściej spotykane w projektach rozwojowych przedsiębiorstw, ale również „nowości" w funkcjonowaniu i organizacji przedsiębiorstwa oraz w zakresie działań marketingowych. Innowacyjność przedsięwzięcia inwestycyjnego daje przedsiębiorcy mandat do ubiegania się o wsparcie z funduszy strukturalnych.
Najwięcej możliwości pozyskania środków na finansowanie innowacji stanowią dotacje unijne. Niemalże 4 mld euro skierowane bezpośrednio dla przedsiębiorstw w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka i ponad 3 mld euro w ramach 16 Regionalnych Programów Operacyjnych.
Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka jest skierowany przede wszystkim do przedsiębiorców, którzy zamierzają realizować innowacyjne projekty, związane z badaniami i rozwojem, nowoczesnymi technologiami, inwestycjami o dużym znaczeniu dla gospodarki lub wdrażaniem i stosowaniem technologii informacyjnych i komunikacyjnych.
Wsparcie dostępne w ramach Programu Innowacyjna Gospodarka przeznaczone będzie na współfinansowanie innowacyjnych projektów, realizowanych przez cztery kategorie beneficjentów:
- przedsiębiorców (45,8% wsparcia)
- jednostki naukowe i badawcze (10,8% wsparcia)
- instytucje otoczenia biznesu świadczące usługi innowacyjne
- oraz ich sieci (23,05% wsparcia)
- administracja publiczna w zakresie elektronicznych usług na rzecz obywateli, w szczególności przedsiębiorców (16,96% wsparcia).
W ramach PO IG nie będzie wspierana innowacyjność na poziomie lokalnym lub regionalnym. Tego rodzaju innowacyjność będzie promowana i wspierana w Regionalnych Programach Operacyjnych i Programie Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej.
Wsparcie przewidziane w ramach PO IG jest przeznaczone dla przedsięwzięć o wysokim stopniu innowacyjności, znaczącym oddziaływaniu na gospodarkę całego kraju, niezależnie od sektora czy branży, której dotyczy (przy ograniczeniach wynikających z zakresu interwencji EFRR oraz regulacji dotyczących pomocy publicznej), dzięki czemu jest uzupełnieniem działań przewidzianych w 16 regionalnych programach operacyjnych oraz w pozostałych programach krajowych ujętych w NSRO.
PO IG realizowany będzie poprzez 8 priorytetów tematycznych oraz priorytet Pomoc Techniczna:
Priorytet I Badania i rozwój nowoczesnych technologii
Działanie 1.1 Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy
Działanie 1.2 Wzmocnienie potencjału kadrowego nauki
Działanie 1.3 Wsparcie projektów B+R na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki naukowe
Działanie 1.4 Wsparcie projektów celowych
Priorytet II Infrastruktura sfery B+R
Działanie 2.1 Rozwój ośrodków o wysokim potencjale badawczym
Działanie 2.2 Wsparcie tworzenia wspólnej infrastruktury badawczej jednostek naukowych
Działanie 2.3 Inwestycje związane z tworzeniem infrastruktury informatycznej nauki
Priorytet III Kapitał dla innowacji
Działanie 3.1 Inicjowanie działalności innowacyjnej
Działanie 3.2 Wspieranie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka
Działanie 3.3 Tworzenie systemu ułatwiającego inwestowanie w MSP
Priorytet IV Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia
Działanie 4.1 Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R
Działanie 4.2 Stymulowanie działalności B+R przedsiębiorstw oraz wsparcie w zakresie wzornictwa przemysłowego
Działanie 4.3 Kredyt technologiczny
Działanie 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym
Działanie 4.5 Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki
Priorytet V Dyfuzja innowacji
Działanie 5.1 Wspieranie powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym
Działanie 5.2 Wspieranie instytucji otoczenia biznesu świadczących usługi proinnowacyjne oraz ich sieci o znaczeniu ponadregionalnym
Działanie 5.3 Wspieranie ośrodków innowacyjności
Działanie 5.4 Zarządzanie własnością intelektualną
Priorytet VI Polska gospodarka na rynku międzynarodowym
Działanie 6.1 Paszport do eksportu
Działanie 6.2 Rozwój sieci centrów obsługi inwestorów i sprzedających poza Polskę oraz powstawanie nowych terenów inwestycyjnych
Działanie 6.3 Promocja turystycznych walorów Polski
Działanie 6.4 Inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym
Działanie 6.5 Promocja polskiej gospodarki
Priorytet VII Społeczeństwo informacyjne - budowa elektronicznej administracji
Działanie 7.1 Społeczeństwo informacyjne - budowa elektronicznej administracji
Priorytet VIII Społeczeństwo informacyjne - zwiększanie innowacyjności gospodarki
Działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej
Działanie 8.2 Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B
Działanie 8.3 Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu
Działanie 8.4 Zapewnienie dostępu do Internetu na etapie „ostatniej mili"
Priorytet IX Pomoc techniczna
Działanie 9.1 Wsparcie zarządzania
Działanie 9.2 Wyposażenie instytucji
Działanie 9.3 Informacja i promocja
Działanie 9.4 Ewaluacja
Poziom dofinansowania projektów wynika z mapy pomocy regionalnej i jest uzależniony od lokalizacji przedsięwzięcia i wielkości firmy odpowiednio od 30 do 60 proc. kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia. W ramach programu Innowacyjna Gospodarka przedsiębiorcy mogą realizować przedsięwzięcia o wysokim poziomie innowacyjności, czyli wdrażać technologie, które funkcjonują na świecie nie dłużej niż 3 lata.
Przedsiębiorstwa, które zamierzają realizować inwestycje w oparciu o rozwiązania, które funkcjonują w Polsce dłużej niż 3 lata lub na mniejszą skalę mogą się ubiegać o dotacje w ramach programów regionalnych. Unijne wsparcie mogą otrzymać następujące działania:
- rozbudowa przedsiębiorstwa; zakup wyposażenia niezbędnego do prowadzenia i rozwoju działalności gospodarczej lub modernizacji środków produkcji prowadzące do zwiększenia zdolności inwestycyjnej i innowacyjności przedsiębiorstwa;
- wprowadzenie na rynek nowych lub ulepszonych produktów i usług;
- dokonywanie zasadniczych zmian procesu produkcyjnego lub sposobu świadczenia; dostosowywanie technologii i produktów do wymagań dyrektyw unijnych, zwłaszcza norm zharmonizowanych i prawodawstwa w zakresie BHP, ochrony środowiska;
- zastosowanie i wykorzystanie technologii gospodarki elektronicznej (e-biznes);
- zastosowanie i wykorzystanie technologii informatycznych i komunikacyjnych (ICT) w procesach zarządzania przedsiębiorstwem;
- udział w targach i wystawach międzynarodowych oraz misjach gospodarczych związanych z targami i wystawami za granicą.
Oprócz funduszy strukturalnych są jeszcze inne źródła i narzędzia finansowania innowacji, np.: 7 Program Ramowy Unii Europejskiej, CIP - Program Ramowy na rzecz Konkurencyjności i Innowacji, ustawę o zasadach finansowania nauki - krajowe przedsięwzięcia wspierające innowacyjność m.in. Inicjatywa technologiczna, Program Patent Plus, Program Kreator Innowacyjności; ustawę o wspieraniu niektórych rodzajów działalności innowacyjnej, w tym Fundusz Poręczeń Unijnych czy szereg rozwiązań i instrumentów podatkowych; komercyjne finansowanie dłużne innowacji - pożyczki, kredyty komercyjne; inne możliwości finansowego wspierania innowacji w MSP, m.in. seed capital, venture capital, business angels.
Rodzaje innowacji
- Innowacja produktowa (product innovation)
oznacza wprowadzenie na rynek przez dane przedsiębiorstwo nowego towaru lub usługi lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów lub usług w odniesieniu do ich charakterystyk lub przeznaczenia. Ulepszenie może dotyczyć charakterystyk technicznych, komponentów, materiałów, wbudowanego oprogramowania, bardziej przyjaznej obsługi przez użytkownika oraz innych cech funkcjonalnych.
- Innowacja procesowa (process innovation)
oznacza wprowadzenie do praktyki w przedsiębiorstwie nowych, lub znacząco ulepszonych, metod produkcji lub dostaw.
- Innowacja organizacyjna (organisational innovation)
oznacza zastosowanie w przedsiębiorstwie nowej metody organizacji jego działalności biznesowej, nowej organizacji miejsc pracy lub nowej organizacji relacji zewnętrznych.
- Innowacja marketingowa (marketing innovation)
oznacza zastosowanie nowej metody marketingowej obejmującej znaczące zmiany w wyglądzie produktu, jego opakowaniu, pozycjonowaniu, promocji, polityce cenowej lub modelu biznesowym, wynikającej z nowej strategii marketingowej przedsiębiorstwa.
